Σάββατο, 21 Μαρτίου 2015

Βία: Σύγχρονες αρένες, εικονικά Κολοσσαία (Γ' Λυκείου Γλώσσα Γ.Π.)



Βία: Σύγχρονες αρένες, εικονικά Κολοσσαία (Γ' Λυκείου Γλώσσα Γ.Π.)

Προ ημερών κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο ένα αποκρουστικό βίντεο -το οποίο είδαν σχεδόν όλοι οι χρήστες Ίντερνετ- με τέσσερις Αμερικανούς πεζοναύτες (οι δύο αναγνωρίστηκαν) να ουρούν πάνω στις σορούς τριών Ταλιμπάν, κάνοντας χυδαία αστεία. Ο δεδηλωμένος αποτροπιασμός, όπως κάθε φορά που έρχονται στο φως «τρόπαια πολέμου» του είδους -οι φωτογραφίες της στρατιωτίνας που σέρνει με λουρί σκύλου Ιρακινό, των πεζοναυτών που επιδεικνύουν κεφάλια ή ακρωτηριασμένα μέλη Αφγανών, των εικονικών πνιγμών, της σεξουαλικής κακοποίησης κρατουμένων στο Αμπού Γκράιμπ- συνοδεύεται από τη λιγότερο δεδηλωμένη μεταποίηση σε διασκέδαση του μακάβριου, του φρικώδους. Έντονη απέχθεια αλλά και ανομολόγητη ψυχαγωγία.
Παγιδευμένοι σε ένα σύμπαν που όχι μόνο δικαιολογεί τις πολεμικές πρακτικές (για την ειρήνη και τη δημοκρατία), αλλά καλλιεργεί με άμεσους και έμμεσους τρόπους την πολεμική ρητορική, οι τηλεθεατές /αναγνώστες εισπράττουν ανωδύνως τη φρίκη που ζουν άλλοι. Την αντιμετωπίζουν ως αναπόφευκτη συνέπεια της σύρραξης, την οποία ορισμένοι φαντάζονται ως θρίαμβο –ή πανωλεθρία– με αυτοθυσιαζόμενους ήρωες, μακριά από την πραγματικότητα του πολέμου, που δημιουργεί μόνο μισθοφόρους, βιαστές, μαυραγορίτες, μεσάζοντες – και πολλά πραγματικά θύματα.  Έτσι κι αλλιώς ο δέκτης των συμβάντων είναι εθισμένος στη βία, πλέον από τη νηπιακή ηλικία· με το πάτημα ενός κουμπιού στο κομπιούτερ τα παιδιά διαμελίζουν σώματα, μετατρέπουν ανυποψίαστους διαβάτες σε παραμορφωμένα πτώματα, «ζουν» γενοκτονίες στο Διάστημα, αιμοσταγείς βεντέτες στον υπόκοσμο, εξολοθρεύσεις ένοχων κι αθώων, ανθρώπων και τεράτων. Αδιαφορώντας για κάθε είδος νοητού φορτίου, προσλαμβάνοντας μόνο την εικόνα (που μπορεί να προκαλεί κάθε φορά απέχθεια, αλλά ποτέ δεν απογοητεύει), εθίζονται, το ειδεχθές, το παράλογο να αποτελούν τον «χώρο» της προσωπικής τους εκτόνωσης. Αλλά και ο βασανιστής δεν γεννιέται, γίνεται. Σύμφωνα με τον Αμερικανό κοινωνικό ψυχολόγο Στάνλεϊ Μίλγκραμ, πολλοί καθημερινοί άνθρωποι φτάνουν να κάνουν πράγματα που θα μπορούσαν να βλάψουν συνανθρώπους τους, όταν το ζητεί μια αυθεντία και μετά τη μεθοδική ενστάλαξη της πεποίθησης ότι τα θύματά τους (άτομα διαφορετικά από αυτούς) είναι άτομα χωρίς ανθρώπινη υπόσταση, εχθροί του έθνους. Ο πόλεμος, προϊόν της ανθρώπινης απληστίας για όλο και μεγαλύτερη δύναμη, διδάσκει τάχιστα τη φρικαλέα αντεκδίκηση, την ωμότητα, την ακραία αναίτια χυδαιότητα. Παράλληλα οι εικόνες του κάνουν τον γύρο του κόσμου, σκορπώντας την απέχθεια και τη φρίκη, αλλά και ικανοποιώντας τα ταπεινότερα των ενστίκτων (πάντοτε οι άνθρωποι διεγείρονταν από το φρικαλέο).
Χρειάζεται, λοιπόν, κάποια αντίσταση της κοινωνίας σε ό, τι τείνει να εμφανίσει ως «φυσική» τη βεβήλωση νεκρού, τον εξευτελισμό δέσμιου ατόμου (σε συγκεκριμένες συνθήκες). Μήπως η παγερή και ανώνυμη βαρβαρότητα, που μοιάζει να διαποτίζει και το μη εμπόλεμο τμήμα της κοινωνίας, εμπεριέχει μια σοβαρή ελπίδα; Διότι, η εγγύτητα του κακού ευνοεί τη συνειδητοποίηση της επέλασής του· αν αυτή η γνώση διευρυνθεί μπορεί να οδηγήσει σε πρακτικές πολιτισμικής σωτηρίας. Η ανθρωπότητα διαθέτει τις γενικές αρετές που επιτρέπουν, υπό όρους, την ανόρθωση νέων απέναντι σε σύγχρονες αρένες και εικονικά Κολοσσαία. Τασούλα Kαραϊσκάκη, εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15-1-2012


ΘΕΜΑΤΑ :
 Α. Να αποδοθεί το κείμενο περιληπτικά σε 80 – 100 λέξεις.

Β1.α) Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η δεύτερη παράγραφος του κειμένου;
β) Ποιόν τρόπο και ποια μέσα πειθούς χρησιμοποιεί η αρθρογράφος στην τρίτη παράγραφο;

Β2. Να αναπτύξετε σε 80 – 90 λέξεις τη φράση: «Ο πόλεμος, προϊόν της ανθρώπινης απληστίας για όλο και μεγαλύτερη δύναμη, διδάσκει τάχιστα τη φρικαλέα αντεκδίκηση, την ωμότητα, την ακραία αναίτια χυδαιότητα».

Β3. Το κείμενο είναι άρθρο από τον ημερήσιο τύπο. Ποια χαρακτηριστικά του κειμενικού αυτού είδους διακρίνετε στο συγκεκριμένο κείμενο;
Χαρακτηριστικά που τεκμηριώνουν το γραμματειακό είδος του κειμένου είναι ο τίτλος και η μικρή του έκταση. Επιπλέον, πραγματεύεται ένα σύγχρονο θέμα ειδικού ενδιαφέροντος ( τη βία) και η αρθρογράφος επιδιώκει να εκφράσει τις απόψεις της σε ένα θέμα που άπτεται της επικαιρότητας. Κυριαρχεί η αναφορική λειτουργία της γλώσσας χωρίς να λείπουν οι συνυποδηλωτικές εκφράσεις (Παγιδευμένοι σε ένα σύμπαν). Το συγκεκριμένο άρθρο ανήκει στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας γι’ αυτό και δε λείπουν τα προσωπικά σχόλια (πάντοτε οι άνθρωποι διεγείρονταν από το φρικαλέο), αποδίδοντας έτσι ένα πιο οικείο ύφος αφού στόχος της είναι εκτός από την ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των αναγνωστών.

Β4. α) δέσμιου, πρακτικές, επιτρέπουν, απληστία, εμπεριέχει: Να δώσετε από μία συνώνυμη για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

β) Πως δικαιολογείται η χρήση του γ΄ ρηματικού προσώπου στο κείμενο;
Αρχικά, η χρήση του γ΄ προσώπου από τη συγγραφέα αιτιολογείται από το γεγονός ότι πρόκειται για άρθρο του ημερήσιου τύπου. Η χρήση του γ΄ προσώπου προσδίδει αντικειμενικότητα στις απόψεις του συγγραφέα, αφού παρουσιάζονται ως γενικά αποδεκτές και ο ίδιος εμφανίζεται να καταγράφει την πραγματικότητα ως αντικειμενικός παρατηρητής. Εξάλλου, η χρήση του γ΄ ενικού προσώπου καθιστά το ύφος του κειμένου πιο επίσημο και σοβαρό.

Γ. Οι εκδηλώσεις επιθετικότητας και κατ’ επέκταση βίας και εγκληματικότητας πληθαίνουν στην εποχή μας και χαρακτηρίζουν τη συμπεριφορά όχι μόνο των ωρίμων αλλά και των νέων. Ως ευαισθητοποιημένοι νέοι να συντάξετε ένα άρθρο για την εφημερίδα του σχολείου σας στο οποίο θα επισημαίνετε τα αίτια της νεανικής βίας και τις επιπτώσεις του φαινομένου στην κοινωνική ζωή (500 – 600 λέξεις).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Χρησιμοποιούμε ως αφόρμηση γεγονός της επικαιρότητας, σχετικό με το θέμα ανάπτυξης.

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ:
Α΄ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: Τα αίτια της νεανικής βίας
Β΄ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: Οι συνέπειες της νεανικής βίας

ΕΠΙΛΟΓΟΣ : Ανακεφαλαίωση και τρόποι αντιμετώπισης

Γενικά για το άρθρο ως επικοινωνιακό πλαίσιο

     Τίτλος: σύντομος, περιεκτικός, χιουμοριστικός, ειρωνικός κ.λπ.
    Περιεχόμενο: το άρθρο έχει επικαιρικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορμάται πάντα από ένα επίκαιρο γεγονός, το ποίο σχολιάζει ή ερμηνεύει. Τέτοια κείμενα αναφέρονται σε επίκαιρα θέματα –προβλήματα, όπως είναι: η βία και η εγκληματικότητα, τα ναρκωτικά, οι αρνητικές επιδράσεις της διαφήμισης, η μοναξιά, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος κ.λπ.
    Γλώσσα: αναφορική λειτουργία (χρήση γ΄ προσώπου), γιατί το άρθρο απέχει σαφώς από τη λογοτεχνία και κινείται στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας. Για αυτό δεν έχει προσωπικό και οικείο τόνο.
    Ύφος: σοβαρό, επίσημο, απρόσωπο.

·      Παράδειγμα
«Στην τάξη σας διαβάζετε το κείμενο που σας δόθηκε και συμφωνείτε ότι ο Σαρτόρι υπερβάλλει. Να γράψετε ένα κείμενο (άρθρο) που να μην υπερβαίνει τις 500 λέξεις για τη σχολική σας εφημερίδα, στο οποίο να υποστηρίξετε την άποψη ότι η τηλεόραση έχει και θετικές πλευρές και ότι οι συνέπειες που φοβάται ο συγγραφέας θα μπορούσαν να αποφευχθούν»

Ενδεικτική ανάπτυξη


Οι θετικές επιδράσεις των Μ.Μ.Ε. (τίτλος)
Αναμφίβολα, τα Μ.Μ.Ε. διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου. Ο ενημερωτικός και ψυχαγωγικός τους χαρακτήρας … … κ.λπ. (Χρήση μόνο του γ΄ προσώπου. τριμερής ανάπτυξη του θέματος: πρόλογος, κύριο μέρος, επίλογος).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου